Tham dự Hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương, các Trưởng cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cùng đông đảo cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của Bộ Ngoại giao.
Phát biểu khai mạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhiệt liệt chào mừng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đặc biệt là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.
Bộ trưởng nhấn mạnh, Hội nghị diễn ra vào thời điểm quan trọng sau thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIV, bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp. Đảng và Nhà nước đã đề ra những chủ trương có ý nghĩa lịch sử nhằm thực hiện các mục tiêu chiến lược 100 năm, trong đó xác định đối ngoại và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Đây cũng là Hội nghị đầu tiên được tổ chức trong bối cảnh đất nước đang hoàn thiện hệ thống chính trị, đổi mới mô hình phát triển, đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kiện toàn bộ máy đối ngoại.
Trên tinh thần “hiểu sâu, làm đúng, làm đến nơi đến chốn, làm có hiệu quả”, Hội nghị tập trung đánh giá tình hình thế giới, khu vực và kết quả công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế; đồng thời làm rõ đường lối, nhiệm vụ phát triển đất nước, vị trí của công tác đối ngoại và các quan điểm chỉ đạo lớn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trong giai đoạn mới.
Nhìn lại chặng đường từ sau Hội nghị Ngoại giao lần thứ 32, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết công tác đối ngoại đã đạt nhiều kết quả quan trọng, góp phần cụ thể hóa đường lối của Đảng, xử lý các vấn đề mới, phức tạp và triển khai đồng bộ đối ngoại song phương, đa phương. Ngoại giao phục vụ phát triển, ngoại giao văn hóa, thông tin đối ngoại, công tác người Việt Nam ở nước ngoài, lãnh sự và bảo hộ công dân có nhiều đóng góp thiết thực. Việc thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế cũng đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tổ chức lực lượng đối ngoại.
Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số hạn chế trong khai thác các khuôn khổ quan hệ; chuyển hóa chủ trương, cam kết thành chương trình, dự án cụ thể; cũng như năng lực nghiên cứu, dự báo, dữ liệu và ứng dụng công cụ số.
Thời gian tới, Hội nghị tập trung trao đổi các nhóm nhiệm vụ lớn: tăng cường nhận thức và thống nhất hành động trong hệ thống các cơ quan đối ngoại; đổi mới công tác nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược; nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ đối ngoại; đẩy mạnh xây dựng Đảng, xây dựng ngành và quán triệt chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Tại phiên khai mạc, lãnh đạo các ban, bộ, ngành và địa phương đã đánh giá kết quả công tác đối ngoại từ sau Hội nghị Ngoại giao lần thứ 32, ghi nhận sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Ngoại giao với các cơ quan liên quan, đồng thời đề xuất phương hướng, biện pháp thực hiện hiệu quả nhiệm vụ đối ngoại theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, sau hơn 80 năm thành lập nước và 40 năm đổi mới, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới. Việc Nghị quyết Đại hội XIV lần đầu tiên xác định ngoại giao, đối ngoại là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên” cho thấy đối ngoại không chỉ là lĩnh vực quan hệ với bên ngoài mà đã trở thành một cấu phần của năng lực tổng hợp quốc gia, là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị.
Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 59 của Bộ Chính trị khóa XIII về hội nhập quốc tế và Nghị quyết số 06 của Bộ Chính trị về thực hiện đường lối đối ngoại Đại hội XIV đã xác định rõ những chủ trương lớn. Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế đã được thành lập. Trong bối cảnh đường lối và cơ chế chỉ đạo ngày càng hoàn thiện, yêu cầu cấp thiết hiện nay là tổ chức thực hiện đúng, nhanh và tạo ra kết quả cụ thể.
Đánh giá kết quả từ sau Hội nghị Ngoại giao lần thứ 32, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế được triển khai chủ động trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp. Đối ngoại phối hợp chặt chẽ với quốc phòng, an ninh, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia – dân tộc.
Cục diện đối ngoại tiếp tục được mở rộng và nâng tầm. Việt Nam đã thiết lập hoặc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện với 9 đối tác, Đối tác chiến lược với 11 nước và Đối tác toàn diện với 5 nước. Đối ngoại đa phương ghi dấu ấn qua việc tổ chức thành công Diễn đàn Tương lai ASEAN, Hội nghị Thượng đỉnh P4G, Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng và tái đắc cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026–2028.
Ngoại giao kinh tế tiếp tục bám sát yêu cầu phát triển đất nước. Việt Nam đã ký 17 hiệp định thương mại tự do, nằm trong nhóm 20 nền kinh tế có quy mô thương mại hàng đầu thế giới; vốn đầu tư nước ngoài năm 2025 đạt mức cao nhất trong 5 năm. Ngoại giao khoa học, công nghệ được chú trọng, trong đó các cơ quan đại diện tích cực kết nối các trung tâm nghiên cứu, tập đoàn công nghệ, chuyên gia và trí thức người Việt Nam ở nước ngoài với nhu cầu trong nước. Ngoại giao văn hóa, thông tin đối ngoại, công tác người Việt Nam ở nước ngoài và bảo hộ công dân tiếp tục có nhiều đóng góp thiết thực.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước biểu dương những đóng góp của đội ngũ cán bộ làm công tác đối ngoại, ngoại giao; đồng thời chỉ rõ hạn chế hiện nay không phải là thiếu chủ trương mà chủ yếu nằm ở khâu cụ thể hóa và tổ chức thực hiện.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, tình hình càng phức tạp càng phải bình tĩnh, chủ động; tự tin nhưng không chủ quan, mạnh dạn nhưng không phiêu lưu, mềm dẻo nhưng phải giữ vững nguyên tắc; mở rộng hợp tác đồng thời củng cố tự chủ chiến lược, nội lực và khả năng chống chịu. Để đưa đường lối đối ngoại của Đại hội XIV và các nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tập trung thực hiện sáu nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất, tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược; chủ động nhận diện sớm xu hướng, thời cơ và nguy cơ, nhất là những vấn đề tác động lâu dài đến an ninh và phát triển như điều chỉnh chiến lược của các nước lớn, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, kinh tế số, chuyển đổi xanh, an ninh mạng và an ninh dữ liệu.
Thứ hai, làm sâu sắc và nâng cao hiệu quả các mối quan hệ đối ngoại. Các khuôn khổ quan hệ đã được thiết lập, nâng cấp phải được cụ thể hóa bằng chương trình hành động và dự án có kết quả đo đếm được, qua đó củng cố môi trường hòa bình, mở rộng thị trường, thúc đẩy dự án, nâng cao công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và mang lại lợi ích cho Nhân dân.
Thứ ba, đưa ngoại giao phục vụ phát triển đi vào chiều sâu, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo. Ưu tiên tranh thủ nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân và nâng cao chất lượng đầu tư nước ngoài; thu hút có chọn lọc các dự án công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, hạ tầng số, năng lượng sạch và nông nghiệp hiện đại, gắn với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam.
Thứ tư, nâng tầm đối ngoại đa phương và triển khai hội nhập quốc tế toàn diện, đồng bộ, hiệu quả. Tiếp tục phát huy vai trò tại Liên hợp quốc, ASEAN, APEC và các cơ chế hợp tác tiểu vùng Mê Công; đóng góp vào gìn giữ hòa bình, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Việc đăng cai Năm APEC 2027 phải được chuẩn bị từ sớm, đồng thời triển khai Nghị quyết số 59 gắn với hoàn thiện thể chế và nâng cao nội lực.
Thứ năm, đổi mới mạnh mẽ cơ chế phối hợp, kiểm tra và tổ chức thực hiện, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn. Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế cần phát huy vai trò chỉ đạo chiến lược và điều phối thống nhất. Bộ Ngoại giao, với vai trò Cơ quan thường trực, phải làm tốt công tác tham mưu, tổng hợp, điều phối, đôn đốc; phát huy cơ chế liên ngành, trách nhiệm của người đứng đầu và xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về điều ước, thỏa thuận, cam kết quốc tế.
Thứ sáu, đặc biệt coi trọng xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại đủ phẩm chất, năng lực và uy tín. Công tác tuyển chọn, đào tạo, đánh giá, bố trí và sử dụng cán bộ phải lấy phẩm chất, năng lực và kết quả công việc làm thước đo; sớm hình thành đội ngũ chuyên gia giỏi về các địa bàn trọng yếu và lĩnh vực mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Hội nghị làm rõ tác động của những biến động lớn trên thế giới đến năm 2030 đối với mục tiêu phát triển và bảo vệ Tổ quốc; xác định các nhiệm vụ cần ưu tiên trong Nghị quyết số 06, Nghị quyết số 59 và nghị quyết sắp tới về người Việt Nam ở nước ngoài; đề xuất giải pháp chuyển hóa các khuôn khổ quan hệ, cam kết và thỏa thuận quốc tế thành thị trường, dự án, công nghệ, nguồn nhân lực và năng lực mới.
Hội nghị cần xác định rõ nhiệm vụ ưu tiên, tiến độ và trách nhiệm thực hiện các nghị quyết về đối ngoại và hội nhập quốc tế; thúc đẩy triển khai những điều ước, thỏa thuận và dự án quan trọng còn chậm; xác định các thị trường, dự án, công nghệ, đối tác và nguồn nhân lực cần tập trung; đồng thời đóng góp vào sơ kết thực hiện Nghị quyết số 59 và xây dựng Chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ tin tưởng rằng, với truyền thống ngoại giao cách mạng Việt Nam, trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm, toàn ngành Ngoại giao và các lực lượng đối ngoại sẽ đoàn kết, chủ động, sáng tạo, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần giữ vững hòa bình, bảo vệ Tổ quốc, mở rộng không gian phát triển và nâng cao vị thế Việt Nam.
Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung khẳng định Bộ Ngoại giao sẽ khẩn trương cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao; tiếp tục gắn kết chặt chẽ công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế với các mục tiêu quốc phòng, an ninh và phát triển đất nước, từ Trung ương đến địa phương.